Een staaf met twee ijzeren bollen aan de uiteinden. In zijn ouderlijk huis lag het op een kist waarvan de deksel kapot was. Zijn grootvader had het ding al in zijn bezit. Zijn vader meende dat het een oude halter was, gebruikt voor lichamelijke oefeningen. De familie Van den Bogaerde had geen belangstelling meer voor dit voorwerp. Het kasteel had eind negentiende eeuw een grote collectie voorwerpen, zoals wapens, schilderijen en oude meubelstukken, waar mensen van heinde en ver naar kwamen kijken.
De staaf ligt nu bij Rien de Visser in huis. Hij groeide op in het poortgebouw van Kasteel Heeswijk. Zijn grootvader en vader waren bewaarders van het kasteel dat lang niet door de adel bewoond mocht worden. Rien heeft een lange carrière als planologisch onderzoeker en cultureel ambtenaar en is een begenadigd verhalenverteller. Uit die verhalen blijkt zijn enorme kennis van de geschiedenis van plekken en voorwerpen in Heeswijk-Dinther en omgeving. Toch wist hij jarenlang niet wat die staaf met ijzeren bollen in werkelijkheid was. Tot zo’n acht jaar geleden. Toen bezocht hij een museumboerderij in Callantsoog en zag daar hetzelfde voorwerp. Het was helemaal geen halter, maar een kneppelkogel!
Een kneppelkogel werd in de zeventiende en achttiende eeuw afgeschoten met een kanon en bereikte al slingerend en misschien ook bloedheet zijn doel. Hij werd ook gebruikt bij VOC-schepen en bracht grote schade toe aan scheepszeilen en tuigage. Het is niet duidelijk waar de kneppelkogel van Rien de Visser precies vandaan komt. Met wat verbeelding zou het zo maar kunnen dat hij gebruikt is bij de belegering van Den Bosch door de Oranjes.
De kogel blijft in de familie. De kist waar de kneppelkogel op lag staat nu bij zijn kleindochter. “Als ze wat ouder is, kan de kogel misschien weer terug op de kist.”
Carla van Boxtel van heemkundekring de Wojstap gaat in deze rubriek met dorpsgenoten in gesprek over een oud voorwerp dat ze in huis hebben. Ook voorwerpen die in de heemkamer worden bewaard, komen in deze rubriek voorbij.
Heeft u ook een oud voorwerp dat u de moeite waard vindt om te bewaren en waarover u wilt vertellen? Het hoeft niet heel oud of zeldzaam te zijn. Juist persoonlijke verhalen over alledaagse voorwerpen geven kleur aan de geschiedenis van Heeswijk-Dinther en Loosbroek. Stuur een mailtje naar secretariaat@wojstap.nl
